Dự báo những điểm nóng thế giới 2014

Không phải là vấn đề hạt nhân Iran, vũ khí hóa học Syria, xung đột hậu Mùa Xuân Ả Rập ở Trung Đông, năm 2014, dự báo những điểm nóng của thế giới hầu như tập trung ở châu Á – Thái Bình Dương.

Những gì xảy ra trong những tháng cuối năm tại các tiểu khu vực của châu Á – Thái Bình Dương khiến giới học giả và nhà quan sát cảnh báo nơi đây sẽ trở thành vùng nguy hiểm nhất trên thế giới trong năm nay thậm chí, một cuộc chiến tranh nóng có thể sẽ xảy ra tại chính khu vực đang là đầu tàu, động lực cho nền kinh tế thế giới.

“Mối đe dọa” Triều Tiên

Trung tâm Hành động Ngăn ngừa trực thuộc Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ, trong báo cáo có tựa đề “Khảo sát về những ưu tiên ngăn ngừa năm 2014” được công bố những ngày cuối năm 2013, nhận định hành động khiêu khích hay tình trạng bất ổn của Triều Tiên sẽ là một trong những “quan ngại khẩn cấp nhất” trong năm 2014.

Người ta không loại trừ khả năng Triều Tiên lại thử hạt nhân hoặc tên lửa hoặc tiến hành các hoạt động khiêu khích như vụ đánh chìm tàu chiến Cheonan của Hàn Quốc. Bình Nhưỡng luôn luôn có khả năng làm cho cả Đông Bắc Á và các khu vực khác rộng lớn hơn rơi vào trạng thái hoảng loạn. Thế giới chẳng có thể làm gì khác ngoài việc hy vọng những điều này sẽ không xảy ra trong năm 2014.

Ngay trong thông điệp đầu năm 2014, nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un đã cảnh báo về “thảm họa hạt nhân” nếu chiến tranh xảy ra trên Bán đảo Triều Tiên, và Mỹ cũng sẽ không được yên ổn. Giới quan sát cho rằng, sau vụ thanh trừng nhân vật quyền lực thứ 2 Jang Song Thaek và các thuộc hạ của ông ta, Triều Tiên càng nguy hiểm hơn. Bởi các nhà lãnh đạo quốc gia bí mật nhất thế giới này vẫn thường xuyên “xuất khẩu” bất ổn nội bộ ra bên ngoài để đánh lạc hướng dư luận trong nước hoặc có những hành động khiêu khích khi cần củng cố quyền lực.

Mỹ- Trung tiếp tục căng thẳng

Tạp chí The Diplomat  cho rằng, năm 2014, sự trỗi dậy mạnh mẽ của Trung Quốc tiếp tục là câu chuyện toàn cầu, khiến nhiều nước quan ngại. Việc Bắc Kinh tìm kiếm vị thế lớn hơn ở châu Á – Thái Bình Dương mâu thuẫn với lợi ích của Mỹ và ảnh hưởng đến chính sách xoay trục châu Á của Hoa Kỳ, khiến cạnh tranh Mỹ – Trung sẽ ngày càng gay gắt.

Từ sự cố suýt va chạm trên Biển Đông giữa tàu Mỹ USS Cowpens với tàu Trung Quốc, tranh chấp thương mại (Hiệp định Tự do xuyên Thái Bình Dương – TTP) cho đến những cáo buộc làm gián điệp, cả hai sẽ khó để có thể hâm nóng mối quan hệ cho dù lãnh đạo hai nước năm 2013 nhiều lần nhắc về việc xây dựng “mối quan hệ nước lớn kiểu mới Mỹ – Trung”.

Vì thế, năm 2014, mối quan hệ Mỹ-Trung sẽ căng thẳng hơn, với những tuyên bố ngày càng gay gắt hơn của cả hai bên.

Sóng lớn ở Biển Đông, Hoa Đông

Sóng ở Biển Đông năm 2014 có vẻ như sẽ lớn hơn khi Trung Quốc ngày càng có những động thái gây hấn vô lý cùng với việc một mực tuyên bố chủ quyền bằng “đường chín đoạn”. Với việc  triển khai nhóm tàu sân bay tác chiến Liêu Ninh tập trận lần đầu tiên ở Biển Đông sau khi tuyên bố “khu vực nhận dạng phòng không” (ADIZ) ở Biển Hoa Đông, rất có thể Trung Quốc sẽ gây áp lực ở các khu vực như Bãi Cỏ Mây  (Second Thomas Shoal) thuộc quần đảo Trường Sa của Việt Nam. Vụ Philippines kiện Trung Quốc sẽ nóng lên sau tháng 4/2014, thời điểm Manila hoàn thành chuyển giao các tài liệu, chứng cứ lên tòa án trọng tài quốc tế về Luật Biển. ASEAN vẫn đang tìm kiếm giải pháp ngoại giao cho hồ sơ này. Cả thế giới đang chờ đợi tín hiệu vui từ Bắc Kinh nhằm tạo sự ổn định và hòa bình cho tuyến hàng hải quan trọng của thế giới.


Biển Hoa Đông có thể sẽ có “sóng lớn” trong năm 2014

Biển Hoa Đông có vẻ sẽ là một điểm bùng nổ trong 2014, thậm chí có nguy cơ gây ra đụng độ, đặc biệt là khi Trung Quốc công bố cái gọi là vùng nhận diện phòng không ở phía trên vùng biển mà Nhật cũng tuyên bố chủ quyền.

Đáp lại động thái của Trung Quốc, Nhật Bản đang tìm cách tăng cường lực lượng vũ trang tập trung vào việc bảo vệ khu vực tranh chấp này, và không quên lôi Mỹ vào cuộc. Theo kế hoạch của Nhật Bản, mùa Xuân 2014, Thủ tướng Nhật Bản Shizo Abe sẽ đề xuất một bản báo cáo liên quan tới việc cho phép chính phủ thực hiện một cách toàn diện quyền tự vệ tập trung. Bên cạnh đó Nhật và Mỹ sẽ tiến tới bổ sung phương châm hợp tác an ninh Nhật-Mỹ nhằm đối phó với những tình huống bất ngờ xảy ra trong khu vực.

Mỹ vốn lớn tiếng với vai trò “trung gian hòa giải thế giới”, không đứng về bên nào trong tranh chấp Trung – Nhật với hy vọng dàn xếp ổn thỏa bất ổn khu vực này tuy nhiên các nhà lãnh đạo Mỹ cũng nhiều lần công khai khẳng định quần đảo Senkaku/Điếu Ngư thuộc phạm vi điều chỉnh của hiệp ước an ninh Mỹ – Nhật.

Ngoài những điểm nóng ở châu Á, những “đốm lửa nhỏ” ở các khu vực khác  khắp thế giới cũng có nguy cơ bùng phát thành đám cháy lớn nếu có một cơn gió nhẹ đủ là chất xúc tác. Đó là tình hình Afghanistan sau khi binh sỹ Mỹ rút hết, là vấn đề tiêu hủy vũ khí hóa học ở Syria, cuộc đấu đá vì trần nợ công ở Mỹ, tình hình Ai Cập, Cộng hòa Trung Phi, Nam Sudan, Thái Lan, Ukraine…

Nguồn toquoc.vn

Các bài viết cùng chuyên mục